Kweeklampen

Welke kweeklamp heb je nodig?

Welke kweeklamp het meest geschikt is, hangt af van het gewas, de groeifase, het te belichten oppervlak en de omstandigheden in de kweekruimte. Kweeklampen worden ook wel groeilampen genoemd en zijn speciaal bedoeld om planten van het licht te voorzien dat ze voor hun groei en ontwikkeling nodig hebben. Ook het energieverbruik, de warmteontwikkeling, het lichtspectrum en de gewenste lichtintensiteit spelen een belangrijke rol.

Er bestaan verschillende soorten kweekverlichting. LED, HPS en CMH hebben ieder hun eigen eigenschappen en toepassingen.

LED kweeklampen

LED kweeklampen zijn efficiënt, veelzijdig en verkrijgbaar in uiteenlopende vermogens en formaten. Moderne LED-armaturen kunnen een hoge lichtopbrengst combineren met een relatief laag energieverbruik en zijn vaak dimbaar.

Full-spectrum LED kweeklampen kunnen gedurende zowel de vegetatieve groei als de bloeifase worden gebruikt. Afhankelijk van het model kunnen aanvullende golflengten zoals 660 nm diep rood en 730 nm verrood aanwezig zijn.

LED is onder andere interessant wanneer je zoekt naar:

• hoge lichtefficiëntie in µmol/J;
• relatief weinig stralingswarmte richting het gewas;
• regelbare lichtintensiteit;
• een lange gebruiksduur;
• één armatuur voor meerdere groeifasen.

HPS kweeklampen

HPS kweeklampen (High Pressure Sodium) produceren een hoge lichtintensiteit en worden al jarenlang toegepast als kweekverlichting. Het spectrum bevat relatief veel geel, oranje en rood licht, waardoor HPS traditioneel veel tijdens de bloeifase wordt gebruikt.

HPS-armaturen zijn doorgaans voordeliger in aanschaf dan hoogwaardige LED-systemen, maar produceren meer stralingswarmte en zijn over het algemeen minder efficiënt dan moderne LED kweeklampen. Daardoor vragen ze extra aandacht voor ophanghoogte, temperatuur en ventilatie.

CMH kweeklampen

CMH kweeklampen (Ceramic Metal Halide) produceren een breed lichtspectrum en worden gebruikt voor zowel groei als bloei. CMH-verlichting combineert een relatief breed spectrum met een hoge lichtintensiteit en goede kleurweergave.

Ook CMH produceert meer stralingswarmte richting het gewas dan LED. Houd daarom bij het bepalen van de juiste ophanghoogte rekening met het vermogen van de lamp, het armatuur en de lichtbehoefte van het gewas.

Overige kweekverlichting

Naast LED, HPS en CMH bestaan er andere soorten kweeklampen voor specifieke toepassingen. Denk bijvoorbeeld aan verlichting voor stekken en jonge planten en gespecialiseerde lichttechnieken. Welke oplossing het meest geschikt is, hangt af van de toepassing en het gewenste lichtniveau.

Waar let je op bij het kopen van een kweeklamp?

Het vermogen in watt vertelt slechts hoeveel elektrisch vermogen een lamp gebruikt. Voor het vergelijken van kweeklampen zijn ook de lichtopbrengst, efficiëntie, lichtverdeling en het spectrum belangrijk.

Lichtopbrengst in µmol/s

De totale fotonenstroom van een kweeklamp wordt uitgedrukt in µmol/s. Deze waarde geeft aan hoeveel fotosynthetisch actieve fotonen de lamp per seconde produceert. Twee lampen met hetzelfde wattage kunnen daardoor een verschillende lichtopbrengst hebben.

Efficiëntie in µmol/J

De efficiëntie geeft aan hoeveel fotosynthetisch actief licht een kweeklamp produceert per joule opgenomen energie. Een hogere waarde in µmol/J betekent dat de lamp elektrische energie efficiënter omzet in bruikbaar plantenlicht.

Lichtverdeling en kweekoppervlak

Niet alleen de totale lichtopbrengst telt. Het licht moet ook zo gelijkmatig mogelijk over het gewenste oppervlak worden verdeeld. De vorm van het armatuur, de stralingshoek en de ophanghoogte hebben hier invloed op.

Spectrum

Planten gebruiken verschillende golflengten voor hun ontwikkeling. Het geschikte spectrum hangt af van de toepassing en groeifase. Full-spectrum kweeklampen zijn veelzijdig, terwijl andere lampen een spectrum hebben dat sterker op bepaalde toepassingen is gericht.

Warmte en ventilatie

Alle kweeklampen zetten een deel van de opgenomen energie om in warmte. De hoeveelheid warmte die rechtstreeks naar het gewas wordt uitgestraald verschilt echter per lichttechniek. Houd daarom bij de keuze van een kweeklamp ook rekening met de temperatuur en ventilatiemogelijkheden van de kweekruimte.

Dimbaarheid en regeling

Met een dimbare kweeklamp kan de lichtintensiteit worden afgestemd op de groeifase en lichtbehoefte van de planten. Bij sommige systemen kunnen meerdere armaturen worden gekoppeld en centraal worden aangestuurd.

Veelgestelde vragen over kweeklampen

Wat is de beste kweeklamp?
Er bestaat niet één kweeklamp die voor iedere situatie de beste keuze is. Het benodigde type en vermogen hangen onder andere af van het gewas, de groeifase, het oppervlak en de gewenste lichtintensiteit.

Hoeveel watt kweeklamp heb ik nodig?
Wattage alleen is onvoldoende om een kweeklamp te kiezen. Kijk ook naar de lichtopbrengst in µmol/s, efficiëntie in µmol/J, lichtverdeling en het oppervlak dat je wilt belichten.

Welke kweeklamp is geschikt voor groei en bloei?
Verschillende soorten kweekverlichting kunnen voor groei en bloei worden gebruikt. Full-spectrum LED kweeklampen zijn hiervoor bijzonder veelzijdig, maar ook CMH en bepaalde andere lichtbronnen kunnen gedurende meerdere groeifasen worden toegepast.

Wat is het verschil tussen LED, HPS en CMH?
De technieken verschillen onder andere in efficiëntie, spectrum, warmteafgifte, levensduur en aanschafkosten. Welke techniek het meest geschikt is, hangt af van de toepassing en omstandigheden in de kweekruimte.

Hulp bij het kiezen van een kweeklamp

Niet zeker welke kweeklamp past bij jouw planten en kweekruimte? We helpen je graag bij het bepalen van het geschikte type, vermogen en lichtoppervlak.